نرم افزار چيست؟
نرم افزار، نام دیگری برای برنامه است. ظاهراً، اولین بار «جان تاکی»در سال ۱۹۵۸ این واژه را به این معنا به کار برده است. احتمالاً در انگلیسی این واژه را به قیاس سخت افزارساخته اند که بسیار پیش از پیدایش رایانه (به معنای اسباب و اشیاء) به کار می رفته است.
اگرچه «نرم افزار رایانه ای» و «برنامه رایانه ای» یک معنی دارند ولی به نظر می رسد اصطلاح «نرم افزار» بیشتر در مورد مجموعه نسبتاً بزرگی از برنامه ها به کار می رود و «برنامه» به جزئی از سیستم نرم افزاری اشاره دارد.
نرم افزارهای رایانه را به دو دسته بزرگ می توان بخش کرد:
-نرم افزار سیستم
به نرم افزاری در رایانه گفته می شود که به کارکرد سیستم رایانه یا کاربردهای سطح پایین رایانه مربوط باشد. این نرم افزارها به ساختار فیزیکی سخت افزار رایانه وابسته هستند.
-نرم افزار کاربردی
عبارت است از نرم افزاری که با استفاده ی مستقیم از منابع و قابلیت های رایانه کاری را مستقیماً برای کاربر انجام می دهد. باید توجه داشت که این عبارت در مقابل عبارت نرم افزار سیستمی معنی پیدا می کند. نرم افزار سیستمی در مقابل در پس زمینه عمل می کند و خدماتی را فراهم می کند که دیگر نرم افزارها و یا سیستم عامل می توانند برای انجام کارهای خود از آن استفاده کنند. اما در عوض معمولاً مستقیماً با کاربرعادی در تماس نیست و خدماتی را به او ارایه نمی دهد. در عمل بیشتر نرم افزارهایی که کاربران با آن ها سر و کار دارند از این دسته محسوب می شوند. برای مثال می توان به نرم افزارهای رومیزی یعنی واژه پردازها، صفحه گسترده ها،نرم افزارهای طراحی گرافیکی، بازی های رایانه ای و امثال آن ها اشاره کرد.
امروزه واژه نرم افزار را در معناهايی جز معنی برنامه رایانه ای نیز به کار می برند. مثلاً در فن مدیریت برای اشاره به روش ها و دانش فنی (در مقابل وسائل و تجهیزات و نیروی انسانی).
نرم افزار، معمولا بر روي ديسک فلاپي يا ديسک فشرده CD-ROM عرضه مي شود، اگر چه، هر روز نرم افزار هاي بيشتري بر روي شبکه جهاني اينترنت قرار مي گيرند و اين امکان را به شما مي دهند که بدون استفاده از CD يا فلاپي، نرم افزار مورد نياز خود را تهيه کنيد. در اغلب مواقع، قبل از اين که بتوانيد از رايانه استفاده کنيد، بايد نرم افزار، درون آن نصب شود. نصب يک برنامه ي کاربردي به معني انتقال تمامي اطلاعات مورد نياز، از ديسک اصلي(Original Disk) به ديسک سخت(Hard Disk) رايانه است. بعد از نصب برنامه، براي حفاظت ديسک هاي اصلي مي توان آن ها را در محيط مناسب نگهداري کرد. بسياري از رايانه هاي جديد با نرم افزارهايي که از پيش بر روي آن نصب شده اند عرضه مي شوند. اين رايانه ها داراي مزايايي هستند، از جمله، ممکن است شما نتوانيد ديسک اصلي را تهيه کنيد ولي نرم افزارهاي نصب شده در رايانه مي تواند به راحتي در رايانه اي که تازه بسته بندي آن باز شده است، استفاده شوند. حتي اگر در رايانه، اين مجموعه نرم افزارها وجود نداشته باشد همواره سيستم عاملي روي آن نصب مي گردد.
برنامه هاي کاربردي چيست؟
Windows به تنهايي نمي تواند براي کاربران سيستم، کمک موثري باشد و براي انجام بعضي کارهاي مفيد نياز است که نرم افزار يا برنامه هاي کاربردي به آن ها اضافه شود. برنامه ي کاربردي، برنامه يا قطعه اي از يک نرم افزار مي باشد که جوابگوي يک نياز خاص است. به عنوان مثال، يک ويرايشگر براي تايپ متن مواردي از قبيل: نامه ها، گزارش ها و کتاب ها است و يک صفحه گستر(Spreadsheet) براي کار کردن با اعداد، طراحي شده است و به صورت خودکار محاسباتي که دايما با ماشين حساب انجام مي شود را انجام مي دهد. همه ي برنامه هاي کاربردي براي انجام کارهاي روزانه و مستمر طراحي نشده اند. به هر حال، برنامه هاي کمک يا سودمند (Utilities) نوع ديگري از نرم افزار هستند. برنامه هاي کاربردي به منظور بر طرف کردن نيازهاي گاه و بي گاه اعمالي مانند اتصال رايانه شما به رايانه هاي ديگر، مرتب کردن ديسک سخت شما و کنترل بر روي ويروس ها طراحي شده اند. لزومي ندارد که برنامه هاي کاربردي حتما کارهاي جدي انجام دهند. مثلا بازي ها، يک نوع از برنامه هاي کاربردي هستند و در بازار، هزاران دايره المعارف، فرهنگ لغت و ساير مراجع ديگر وجود دارد. متاسفانه، مانند فيلم سينمايي که پايان آن نامشخص است، شما تا نرم افزاري را آزمايش نکنيد نمي دانيد خوب است يا نه. خوشبختانه نشرياتي مانند What Pc نرم افزارها را مورد ارزيابي قرار مي دهند. اگر خواسته باشيد نرم افزار مناسبي بخريد، بعضي از توليدکنندگان، نسخه هايي نمايشي از نرم افزار را ارايه مي کنند. بنابراين، شما مي توانيد قبل از خريداري، اطلاعات بيشتري درباره آن ها به دست آوريد. شبکه ي جهاني اينترنت نيز محيطي مناسب براي پيدا کردن ويژگي هايي اين چنيني است. اينترنت، يک مرجع مناسب براي نرم افزارهاي اشتراکي است که به صورت مجاني بر روي شبکه ي اينترنت قرار داده مي شوند و اگر مايل به استفاده از آن ها باشيد، شهريه اي ناچيز پرداخت مي کنيد. اغلب نرم افزارهاي اشتراکي، معمولا يک راهنما يا يک نسخه ي جديد از نرم افزار را که ويژگي هاي بيشتري دارد جهت ايجاد انگيزه براي استفاده ارايه مي کنند.
سلام